تبلیغات
شهرداری ناحیه 6 منطقه 14 - نقش كاركنان در سازمان ها از دیگاه امام علی (ع)
 
شهرداری ناحیه 6 منطقه 14
درباره وبلاگ


آدرس : میدان شهدا ، انتهای خیابان پیروزی ، خیابان معراج ، جنب آموزشگاه امام رضا (ع) ،شهرداری ناحیه 6 منطقه 14
تلفن : 4-33056363

مدیر وبلاگ : سعید فراهانی
نویسندگان

اشتغال و كار از عوامل موفقیت و پویایی جامعه سالم و با نشاط و نیز از ویژگیهای جوامع پرتحرك و پرتلاش است . دین مبین اسلام تاكید فراوانی بر كار و تلاش و كسب روزی حلال نموده است . تمامی رهبران دینی به نوعی از اهمیت و نقش ویژه اشتغال و فعالیت در احیای جامعه و مردم سخن رانده اند . آنان نه تنها در بیان كه درمقام عمل نیزخود اهل كار و كسب بوده اند . انبیای الهی و از جمله پیامیر گرامی اسلام ص ونیز امامان معصوم ع دارای شغل هایی چون دامداری و كشاورزی و نجاری بوده اند . ازجمله :

1 – حضرت داود ع با دستان خویش از لیف خرما زنبیل می ساخت و از محل فروش آنها خود تامین می كرد .

2 – پیامیر گرامی اسلام ص هرگاه چشمان مباركشان به فردی می افتاد و ازاو خوششان می آمد می پرسیدند : آیا شغلی دارد ؟ اگر پاسخ منفی بود می فرمودند : از چشمم افتاد . اصحاب می گفتند چرا؟ می فرمود : چون مومن اگر شغلی و حرفه ای نداشته باشد برای امرار معاش خویش مجبور به دین فروشی خواهد شد.

3 – حضرت علی ع پس از بازگشت از جنگ به امر آموزش و پرورش مردم و قضاوت و داوری بین آنها می پرداخت و وقتی كه از این كارها فارغ می گردید دیواری را در منزل خویش با دستان مباركش بنا می نهاد .

 

ارزش و جایگاه اشتغال

در قرآن آمده است :   " و  ان لیس للانسان الا ما سعی   " نجم آیه 39    برای انسان بهره ای جز از طریق كار و تلاش او نیست .

در بیان امام علی ع تعابیر والایی برای افراد شاغل و قش كارمند آمده است كه به   بخشی از آن اشاره می كنیم :

1 – كسی كه به دنبال روزی حلال برای مخارج خویش و خانواده باشد مانند مجاهد در راه خداست .

2 – كسی كه كارش وی را به جایی نرساند خاندان و شهرت فامیلی اش وی را به جایی نخواهد رساند

آثار كم كاری و بی كاری

در فرازهایی از سخنان امام علی ع به آثار كم كاری و بی كاری اشاره گردیده است . از جمله :

1 – اندوه و افسردگی

هركس كوشش اندك نماید به اندوه و افسردگی مبتلاخواهد شد .

2 – ندامت و پشیمانی

كسی كه از تنبلی و مسامحه كاری پیروی كند سرانجام در محاصره ندمت و پشیمانی قرار خواهد گرفت .

3 – محرومیت از سعادت

حاشا كه انسان بی كار و تن پرور به سعادت و خوشبختی دست یازد .

4 – حسرت در آخرت

بدان دنیا سرای آزمونی است كه هر لحظه بیكاری در آن به افسوسی در قیامت تبدیل خواهد گشت .

5 – عدم استجابت دعا

پیامبر گرامی اسلام ص یكی از كسانی را كه دعای آنها مستجاب نمی شود فرد بی كار به شمار آورده است .

هدایت و اداره امور جامعه

هدایت جامعه و ساماندهی امور آن از برجسته ترین گونه های اشتغال وكار و كوشش است . جامعه اسلام هم چون دیگر جوامع برای اداره و هدایت امور خویش ونیز برای حل مشكلات و نیازهای مردم محتاج تاسیس و تشكیل نهادها و سازمان هایی است كه مردم با مراجعه به آنها بتوانند با كمك متخصصان و كارآشنایان معضلات روزمره خویش راحل كنند و پاسخی منطقی و درخور دریافت كنند .

اصولاً‌ هیچ حكومتی در طول تاریخ و ازجمله حكومت اسلامی حتی در زمان پیامبر گرامی اسلام ص و یا در روزگار علی بن ابیطالب ع بی نیاز از تشكیلات ،‌مراكزو اداره ها نبوده و نخواهد بود از این رو كار در این دستگاه ها هم چون كار و كسب آزاد نمونه ای از اشتغال مورد سفارش اولیای دین به شمار آمده و طبیعی است كه لوازم و اقتضائات خاص خود را دارا باشد.

بی تردید بزرگان دین به منظور هرچه نزدیك تر ساختن اداره ها و محیط های كار در حكومت اسلام به موازین اخلاقی و اسلامی و انسانی ،‌رهنمودهایی ارائه كرده اند كه پای بندی به آن خواسته ها واجرای دقیق آنها از اداره ها ومراكز محیط هایی امن ،‌مزین به آداب اخلاقی و پاسخ گو به نیازها و مشكلات مردم خواهد ساخت .

 از میان تمامی منابع ارزشمند و مهم كتاب گران سنگ نهج البلاغه و نامه هایی كه امیر مومنان علی ع به مدیران ،‌كارگزاران و كاركنان خویش نگاشته اند اهمیت و وپژگی خاصی دارد .

نقش فردی كاركنان

در این گفتار با بهره گیری از سخنان حكیمانه امام علی ع رفتار ها و خصوصیات اخلاقی چندی را برمی شمریم كه كاركنان با اهتمام به آن می توانند تاثیرات اخلاقی والایی در  محیط كار خویش و به تبع آن در سطح جامعه بگذارند :

1 – بلند همتی

قدر و منزلت انسان به اندازه همت اوست . و در حقیقت حیات و پویایی بشر به همت و پشت كار و تلاش مستمر  وی بستگی دارد .

امام علی ع می فرماید : ارزش و منزلت انسان به مقدار همت اوست .

اصولاً‌انسان فاقد همت ،‌بی ارزش و مهمل به شمار می آید . چنین فردی در نگاه امام علی ع حتی لیاقت دوستی و برقراری ارتباط صمیمی را نیز ندارد زیرا چه بسا رفتارهای تهدید آمیز وی و سهل انگاری و عدم پشت كارش تاثیر منفی بر رفتار و منش دوست خویش بگذارد و وی را هم چون خویش به وجودی سست اراده و بی ارزش تبدیل سازد . حضرت در بیان نورانی خویش چنین می فرماید :

با فردی كه همتی پست و كوتاه دارد مصاحبت و دوستی نداشته باش .

امام علی ع در سخنانی تشویق آمیز برای حضور یارانش در جهاد خطاب به آنان می فرماید :

كمربندها را  محكم كنید و دامن ها به كمر زنید . كنایه از اینكه اقدام دشوار نیازمند همت عالی است .

همت بلند دار كه مردان روزگار                         از همت بلند به جائی رسیده اند

باز امام علی ع در این خصوص فرموده است :

كسی كه از پلكان همت بالا رود مردم اورا به عظمت و بزرگی می شناسند .

راه های دست یابی  به همت بلند

الف : كم خوری   امام علی ع می فرماید : همت و عزم با سور چرانی و شكم بارگی ناسازگار است .

ب :   ترك آسایش  امام علی ع می فرماید : چه بسیار تصمیمات روزانه ای كه خواب شبانه آنها را تحت الشعاع قرارداده و چه فراوان تاریكی هایی كه یادهمت های بلند را از خاطر انسان محو كرده است .

آثار بلند همتی

از نگاه امام علی ع همت بلند و اراده پولادین نتایج و آثار كم نظیری دارد كه به پاره ای از آنها اشاره می كنیم :

الف : عملكرد موفق   امام می فرماید : عملكرد زیبا ا زعلو همت حكایت دارد .

ب :  جدیت در پی گیری  امیر مومنان ع می فرماید : آن كه ا زهمتی بلند برخوردار است اهتمام و پی گیریش نیز فراوان خواهد بود .

ج : محبوبیت مردمی 

د : بردباری   به فرموده امام علی ع بردباری و متانت دوقلوهایی هستند كه از بلند همتی نشات می گیرند .

ه : متانت  در نگاه امام علی ع متانت و سنگینی دوشادوش بردباری و حلم ارمغان گران بهای همت والای اوست.

تبعات كوتاه همتی

الف : حسادت ورزدیدن

 امام می فرماید : كسی كه دارای همتی اندك و ناچیز است به تلاش ها و موفقیت های دیگران حسادت می ورزد.

ب : ضایع نمودن خویش

امام علی ع می فرماید : كسی كه ا زهمت والا محروم است فضیلت هایش به دست فراموشی سپرده می شود .

چه بسا كارمندی كه واجد برخی خصوصیات مثبت از فبیل خوش خلقی و یا امانت داری است و یا پاره ای خوش خدمتی ها و یا عملكردهای مثبت را در پرونده پرسنلی خویش به ثبت رسانده لیكن به دلیل تردیدهای فراوان حین انجام كار و فقدان عزم راسخ در برابر وظایف شغلی از جایگاه و منزلت لازم دراداره و یا سازمان خویش برخوردار نمی باشد .

2 – بهره گیری ا زعقل و تجربه

عقل و خرد بشری سرمایه ای عظیم و غیر قابل انكار است كه خدای متعال به آحاد انسان ها ارزانی داشته و آنان را برای همیشه و همه جا با این رسول درونی همراه ساخته است .  هرچه ا زخرد و عقل در برابر حوادث و رخدادها تصمیمات و اقدام ها بیشتر بهره گیری شود نتایج و آثار سودمندی به دست خواهدآمد .

ادیبی فرانسوی می گوید : انسان عاقل عمر را دو قسمت می كند . نیمی را صرف علم و تجربه نموده و در نیم دیگر آن علم و تجربه را به كار می بندد . لذا فرانسوی ها نیمه اول عمر را عمر زحمت و نیمه دوم عمر را عمر راحت می نامند .

فزونی خرد و عقل ثمره و محصول تجربه فراوان است و به هر اندازه آدمی ا زتجربه افزون تر برخوردار باشد از عقل و خرد سالم تری بهره مند خواهد گردید . امام علی ع می فرماید : تجربه طولانی  خرد انسان را افزایش می دهد .

3 – پرهیز از پست و مقام

آنچه زینت كارمند خداشناس و دیندار محسوب می گردد بی رغبتی و دوری وی ا زجلوه ها و زخارف دنیوی است.

پست و مقام یكی از بارزترین مظاهر حیات دنیوی به شمار می آید و كشش و جاذبه قوی آن همگان را به سوی خویش كشانده و مجذوب خویش نموده است . لیكن ا زشاخصه های برجسته انسان مومن و خداشناس دوری از تمامی نشانه های تعلق به دنیاست .امام علی ع می فرماید : عمل كردن برای آخرت اگر با میل و رغبت به مظاهر دنیوی همراه باشد سودی نخواهد داشت .

امام علی ع خطاب به مردم شهر كوفه در خصوص بی اعتباری پست و مقام چنین می فرماید :

ای مردم درس عبرت های فراوانی برای شما در گذشته تاریخ وجود دارد ، كجایند پادشاهان عرب و فرزندانشان ؟ كجایند فرعون ها و فرزندان آنها ؟‌كجایند مردم شهر رس – درخت پرستانی كه مدتی طولانی به حكمرانی پرداختند – آنها كه پیامبران خدارا كشته و چراغ نورانی سنت انها را خاموش كردند و راه ورسم ستم كاران و جباران را زنده كردند . ....

4 – منفعل نشدن از محرومیت های اجتماعی

پاره ای اشخاص از نداشتن پست و شغل مناسب و یا در اختیار نداشتن پول كافی و امكانات لازم افسرده و اندوهگین شده و با مشاهده برخی افراد كه از موقعیت اجتماعی برخوردار می باشند نشاط و شادابی خود را از دست داده و یاس و نومیدی بر فضای روحشان حاكم می گردد .

امام علی ع می فرماید : برخی مردم از بابت در اختیار نداشتن چیزی كه در حال حاضر مقدر نیست به آن دست یابند اندوهگین می شوند.

5 – پشیمان نبودن از عفو و بخشش

در گیرودار كارهای اجرائی فرصت هایی پیش می آید كه از سوء رفتار ارباب رجوع و یا همكاران و حتی مسئول مافوق دل گیر و رنجیده خاطر گشته و بدین ترتیب گاه ساعت ها ،‌روزها و یا حتی ماه ها كدورت ادامه می یابد ولی مطمئناً‌با اندكی تامل و درنگ و با استمداد از ذات لایزال الهی فرد خاطی و مقصر را بخشیده و از وی درمی گذرید..

امام علی ع به مالك اشتر  می فرماید :

مبادا از عفو و بخشش خویش پشیمان گردی .

در واقع كرامت انسانی نیز به كارمند شریف چنین اجازه ای نمی دهد كه وقتی در برابر اهانت و یا برخورد ناپسند دیگران ،‌كریمانه و باگذشت و بزگواری رفتار نموده ،‌دوباره خویش را در باتلاق خواسته های نفسانی خویش قرارداده و از كردار خویش پشیمان گردد .

دست آوردهای عفو و گذشت

الف – نزول رحمت الهی  امام می فرماید : از رهگذر عفو و بخشش رحمت الهی بر انسان سرازیر خواهد شد.

ب – رفعت مقام  امام می فرماید : از لغزش های دیگران درگذر تا مقام و درجات تو فزونی یابد .

ج – دست یابی به كمالات  امام فرموده : كسی كه جرم و خطای دیگری را ببخشد به تمامی درجات كمال و بزرگی دست یافته است .

6 – ناخشنودی ا زانتقام

امیر مومنان علی ع می فرماید : شایسته ترین مردم در عفو و گذشت ، توامندترین آنها در عقوبت و تلافی خطاست. و یا در جای دیگری فرموده است : هرگز از بابت رفتارهیا تلافی جویانه و عقوبت دیگران خشنود مباش

از نگاه امیر مومنان علی ع نه تنها عفو و بخشش دوستان نااهل و ناسپاس ارزش دینی به شمار می آید ،‌حتی گذشت در برابر دشمن و خیانت و ستم وی نیز از طبع بزرگ و منش والای آدمی حكایت می كند .

ایشان در فرازی می فرماید : هرگاه بر دشمن خویش دست یافتی و مسلط گردیدی به شكرانه این سیطره و اقتدار او را ببخش و از ظلم و ستم وی درگذر.

7 – پرهیز از تملق و چاپلوسی

از نگاه امام علی ع هرگونه مدح و ثنای بیش از حد نوعی تملق به شمار می آید . ایشان می فرماید : ستودن فرد بیش از استحقاق او چاپلوسی است .

همچنین امام فرموده است : تنها كسی تو را دوست دارد كه اهل تملق و چاپلوسی نباشد و كسی كه ا زتو حرف شنوی ندارد دست به ستایش و تملق می زند .در جای دیگری امام فرموده است : با انسان چاپلوس همنشین و هم صحبت نشو زیرا او تلاش خواهد كرد رفتار خویش را در نزد تو زیبا جلوه داده و علاقمنداست تو نیز همانند او باشی.

عواقب بها دادن به چاپلوسی در محیط كار

الف – ایجاد روح بدبینی و عدم اعتماد میان همكاران

ب – مسموم ساختن فضای اداره و ایجاد خلل در روند جاری امور

ج – تكریم نابجای افراد سود جو و حقه باز

د – قضاوت نابجا و غیر منصفانه در خصوص نیروها و یا ارباب رجوع

ه – ناتوانی سازمان از دست یابی به اهداف و برنامه های پیشی بینی شده

و – كاهش انگیزه و پشت كار كاركنان در انجام ماموریت ها و وظایف سازمانی خویش

ز – تضییع حقوق كاركنان خدوم

ح – از دست دادن نیروهای مخلص وكوشا و توانمند

ط – جایگزینی ایده ها و افكار شیطانی به جای عقل و منطق در تصمیمات و اقدامات   

ادامه در مقالات بعدی

برگرفته از كتاب نقش و حقوق كاركنان در سازمان ها از نگاه امام علی ( ع)

 

تألیف : اسحاق رحمانی ... رئیس اداره مالی و اداری ناحیه 6 منطقه 14





نوع مطلب : عمومی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی


 
 
بالای صفحه